DÜNYADA 2021 YILININ YUNAK RUZNAME MADDELERİ

2020 yılı, salgının kez açmış olduğu hesaplı daralmanın beraberinde harpler ve yağışsızlık zımnında serseri devletlerin henüz da yoksullaşmasına oyunluk olurken, 2021'de tecim savaşlarının alevlenmesi ve arbede bölgelerinde hareketliliğin artarak çoğalması bekleniyor.

DÜNYADA 2021 YILININ YUNAK RUZNAME MADDELERİ
Istanbul

2021'de Suriye, Filistin-İsrail, Doğu Akdeniz, Afganistan, Yemen, Etiyopya, Libya kabilinden buhran ve arbede yerleri gündemde kalmayı sürdürecek. Yanı esna özellikle Çin ve ABD ortada iktisap etmek üzere tecim savaşlarının baştan alevlenmesi ve nice ülkenin siber saldırıya uğraması öngörülüyor.

Yeni senenin geçmiş günlerine aşıların, Kovid-19'un mutasyona uğrayan çeşidine dirlik can alıcı olup olmayacağı tartışmaları damgasını vururken, salgının çabucak iktisadi bölgede değil askeri çelim dengesinde de kimi değişimlere defa açacağı, krizi acele atlatan devletlerin ekonomide bulunduğu denli askeri bölgede da etkinliğini artıracağı anlatım ediliyor.

Uluslararası Para Fonuna (IMF) göre, Kovid-19'a dirlik sağlanan büyüklük yardımları ve teşvikler yardımıyla dünyanın sanayileşmiş yahut büyümekte bulunan 20 ekonomisinden oluşan G20'de, 2021 düşüncesince bütçe açıklarının büyüyeceği belirtiliyor.

Birleşmiş Milletler'in (BM) hazırladığı ortak rapor, 2021'de "Deepfake" ve "5G" üstünden büyüklük kurumları, hususi ortaklık ve bireylere müteveccih siber saldırıların yoğunlaşacağını, devletlerin bu saldırılara dirlik siber defans orduları geliştireceğini ortaya koyuyor.

ABD ve Rusya YPG/PKK üzerine taahhütlerini hesabına getirmez ise Fırat'ın doğusu gene ısınabilir

Suriye'de İdlib ve YPG/PKK'nın işgalinin sürdüğü kuzeydoğu bölgelerinin, 2021'de gündemdeki yerini koruması bekleniyor. Esed diyeti güçleri ve İran Devrim Muhafızları'nın seferber etmiş bulunduğu yıldırıcı gruplar, 2020'nin akıbet aylarında İdlib harp alanı hatlarına şişman yığınaklar yaptı.

Türkiye ve Rusya'nın, Türk Silahlı Kuvvetlerinin (TSK) Bahar Kalkanı Harekatı sonra vardığı mutabakat, perhiz güçleri çeşidinden aşındırılmaya çalışılıyor.

Rusya, Türkiye'den diplomatik ve askeri kanallar üstünden M4 yolunun güneyinde mütebaki sahadan çekilmesini isterken, Türkiye bu bölgede askeri pozisyonunu sağlamlaştırarak hakeza ortak çekilmenin bahis konusu olamayacağını gösterdi.

ABD ve Rusya'nın YPG/PKK üzerine Türkiye'ye verdikleri taahhütleri hesabına getirmemesi, 2021'de Fırat Nehri'nin doğusunun baştan ısınmasına hastalık olabilir. Türkiye, dü ülkeye, YPG/PKK'nın, sınırın 30 kilometre gerisine çekileceğine değgin verdikleri lafı hesabına getirmeleri icap ettiğini herhangi ortak fırsatta hatırlatıyor.

ABD'de Biden çağında arsıulusal iş donanmasına odaklanılacağı düşünülüyor

Dünyanın en şişman ekonomisi ve askeri gücü olmayı sürdüren ABD'de 2020'de rasizm karşıtı protestolar, Kovid-19 salgını sürecinde küsurat işsizlik, kapanmaya dirlik çıkan gruplar ve intihap sonuçlarına itirazlar, yağmalara vasıl içtimai patlamalara hastalık oldu.

ABD Kongresi binasının 6 Ocak'ta göstericiler çeşidinden nehiy edilmesi, 2021'de iç siyasette tekaüt ortak zamanın yaşanabileceğine ayraç ederken, aut politikada Trump'ın "Önce Amerika" söyleminin, ABD'yi yalnızlaştırdığını korumak için çaba sarfeden 46. Başkan seçilen Joe Biden, "Başka uluslarla idman bizi aptal hesabına koymaz" diyerek, dünkü çağda izleyecekleri siyasetin işaretini verdi.

Biden çağında ehemmiyetli başlıklardan birisi transatlantik ilişkileri olacak. Yeni yönetimin, Paris İklim Anlaşması ve İran ile çekirdeksel barışma üzerine müspet ortak gündeme eş bulunduğu belirtiliyor.

Trump ile Biden'in mahsus oydaş bulunduğu yegâne özellik ise yükselen Çin tehdidi. Biden'ın Çin'in uygulayım bilimi şirketlerine müteveccih baskıları çoğaltması ve insanoğlu hakları ihlallerini gündeme getirmesi, başkaca çekirdeksel faaliyetleri üzerine Kuzey Kore'ye bası kurması bekleniyor.

Rusya'nın saldırganlığına dirlik NATO'nun askeri yeteneklerini elan can alıcı kullanımı gerektiği görüşünü haiz Biden'e göre, arsıulusal normları ihlal etmiş bulunduğu düşüncesince Rusya değer ödemeli.

Türk Amerikan ilişkilerinde Fetullahçı Terör Örgütü (FETÖ) liderinin iadesi, Pentagon'un PYD/YPG'ye desteği, Türkiye'ye müteveccih S-400 yaptırımları ve Türkiye'nin F-35 harp uçağı programından çıkartılması konuları, Biden yönetiminin uğrunda eritme gözleyen mesail adına sıralanıyor.

Suriye'de elan çalışkan yöntem izlemesi, Rusya'yı dengeleyecek adımlar atması beklenir Biden, Yemen'de Suudilere sunulan desteğin arka çekileceğini, tabanca anlaşmalarının da zat prensipleriyle çelişmeyecek biçimde yapılacağını söylüyor.

Arap ülkelerinin İsrail ile ilişkilerini normalleştirmesini destekleyen Biden'ın, ABD büyükelçiliğinin Kudüs'e taşınmasından vazgeçmesi ise beklenmiyor. "Yüzyılın Anlaşması" projesine dirlik çıkan ve dü devletli çözümden yana bulunduğunu dile getiren Biden'ın, Filistin'e doğranan yardımlarını baştan başlatması da öngörülüyor.

Libya'da Hafter etrafındaki milis kuvvetlerin infisah ihtimali güçleniyor

Türkiye'nin BM'nin tanımış bulunduğu Ulusal Mutabakat Hükümeti'ne (UMH) "Güvenlik ve Askeri İşbirliği Mutabakat Muhtırası" ve "Deniz Yetki Alanlarının Sınırlandırılmasına İlişkin Mutabakat Muhtırası" ile dayanaklık etmek vermesinin peşi esna 2020'de darbeci general Halife Hafter'in ülkenin tamamında kontrolü ele geçirmesine bariyer olundu.

2021'de Türkiye'nin Libya'daki yasal hükümete askeri desteğini bitmeme ettirmesi ve politik eritme girişimlerini artırması, UMH karşısında ehliyetli güce eş bulunmadığı bildik Hafter'in etrafındaki milis kuvvetlerin infisah ihtimalini güçlendiriyor.

24 Aralık 2021'de yapılması planlanan intihabat ve dünkü kanun çalışmaları, ülkede barışın sağlanmasına değgin beklentileri yükseltiyor.

Rusya, Mısır, Suudi Arabistan, Birleşik Arap Emirlikleri (BAE) ve Fransa'nın desteklediği Hafter ve Libya üzerine Biden çağında ABD'nin izleyeceği yöntem da alçalma konusu.

İsrail'de hükümet krizinin seçimle akıbet bulması, Filistin'de iktisadi krizle savaşım öngörülüyor

Filistin toprakları üstünde İsrail'in kurulmasıyla başlamış bulunan Orta Doğu sorunu, 2020 başlangıcında ABD Başkanı Donald Trump'ın açıklamış bulunduğu neymiş sulh planıyla içerisinden çıkılmaz ortak eritme alırken, Kovid-19 salgını da Filistin'de iktisadi krizi derinleştirdi.

2021'de Filistin'de Trump yönetiminin "Yüzyılın Anlaşması" sanarak nitelendirdiği neymiş sulh planıyla ait tartışmaların ve binlerce bireyin aylak kalmasına defa açan iktisadi krizle mücadelenin sürmesi bekleniyor.

İsrail'de de dü senedir idame eden hükümet krizinin 2021'de bitmeme etmesi öngörülüyor.

Bütçe üzerine yaşanmış bulunan ağız tatsızlığı zımnında parlamentonun feshedilmesinin peşi esna er intihap sonucu tahsil edilen İsrail'de 23 Mart'ta, akıbet dü yıldaki 4. yasama kurulu seçiminin yapılması planlanıyor.

İsrail ile normalleşmenin, Fas ve Umman ile bitmeme edeceği yorumları yapılıyor

2020'de Trump yönetiminin girişimiyle sırası ile BAE, Bahreyn ve Sudan "İsrail ile ilişkilerini ağız ağıza normalleştirmek" düşüncesince anlaşmaya vasıl Arap devletleri oldu. 2021'de normalleşmenin Fas ve Umman ile bitmeme edeceği yorumları yapılıyor.

Filistin ise İsrail ile Körfez ülkelerinin normalleşme sürecine kuşkuyla yaklaşıyor.

2021 başkaca Körfez'de Suudi Arabistan'ın başını çekmiş bulunduğu cepheyle Katar ortada 2017 Mayıs'ından buyana bitmeme fail krizin akıbet bulmasıyla başladı.

Suudi Arabistan'ın El-Ula kentinde 5 Ocak'ta planlı 41. Körfez İşbirliği Konseyi (KİK) Zirvesi'nin peşi esna Katar'a engelleyim uygulayıcı devletlerin Doha ile diplomatik ilişkilerini baştan kasılma etmiş bulunduğu ve ambargonun kaldırdığı duyuruldu.

Biden'ın 2021'de başlamış bulunan reislik çağında İran ile esasen çekirdeksel barışma masasına yerleşme ihtimali ve Yemen Savaşı'na desteğini çekeceği endişesinin, Körfez yurtlarını Katar ambargosunu sonlandırmaya zorladığı değerlendirmesi yapılıyor.

Afganistan, Yemen ve Lübnan gündemi çalışır etmeyi sürdürecek

ABD'nin Afganistan'daki er sayısını 15 Ocak 2021'e denli 2 bin 500'e indireceği Afganistan'ın, 2021'de en ortak tomar Katar'ın başkenti Doha'da Afganistan hükümeti ile Taliban ortada bitmeme fail sulh müzakereleriyle gündeme gelmesi bekleniyor.

Müzakerelerde Afgan yönetimi, önceliğin ateşkesin sağlanması ve Taliban'ın eylemlerini durdurması biçiminde belirlenmesinde ısrar ediyor. Taliban ise kendisinin de anabolizma edileceği ortak intikal yönetimi oluşturulmasına evleviyet verilmesini istiyor. 2021'de ABD'de yönetimin değişikliğinin bu süreci elbette etkileyeceği alçalma ediliyor.

Yemen'de 2014 senesinde İran destekli Husilerin Başkent Sana'yı nehiy etmesiyle başlamış bulunan iç harpte yaşanmış bulunan insanı buhran 2020'de eleştiri seviyeye ulaştı.

Suudi Arabistan öncülüğündeki Arap gücünün desteklediği yasal Muin Abdulmelik hükümeti, Husiler ve ayrılıkçı Güney Geçiş Konseyi arasındaki çatışmaların müzakerat eliyle sonlandırılmasına müteveccih BM çabalarının, 2021'de de sürmesi bekleniyor.

Uluslararası Kurtarma Komitesi'ne (IRC) uyarınca ½ si bebek 24 milyon sivilin yaşamda ikamet etmek düşüncesince evgin desteğe eksikli bulunduğu Yemen, 2021'de en ağır insanca felaketin yaşanacağı diyar olacak.

Şeba Çiftlikleri'nin arazi almış bulunduğu bölgeyle 12 ayrımlı noktada elan işgalin sürdüğünü korumak için çaba sarfeden ve İsrail ile başkaca kestirmece 860 kilometrekarelik kükremek endüstrisi anlaşmazlığı mevcut Lübnan da Beyrut Limanı'nda 4 Ağustos 2020’de meydana mevrut patlamayla baştan Orta Doğu'nun hamam buhran bölgelerinden birisi biçimine geldi.

İsrail ile hudut anlaşmazlığını aktarmak düşüncesince müzakerelerde kükremek ve kişmiri sınırlarının ayrı tutulmasını bugüne denli benimseme etmeyen Lübnan, müzakerelerin ABD hesabına BM himayesinde gerçekleşmesini istiyor. ABD ve İsrail'in, Hizbullah'ın elindeki silahların Lübnan ordusuna devredilmesi talebi zımnında müzakerelerin derinlemesine ve sıkıca geçeceği öngörülüyor.

Patlamanın peşi esna icra ettiği Lübnan ziyaretinde "Yeni ortak planı uygulamaya koyacağım" niteleyerek ülkenin sahibi ve kurtarıcısı kabilinden davranan, Türkiye'nin beklenir girişimlerinin önüne geçeceğini kail Fransa Cumhurbaşkanı Emanuel Macron'un bu süreçte, Doğu Akdeniz'de oluşan Türkiye karşıtlığı rolünü Lübnan üstünden de sürdürmesi bekleniyor.

Azerbaycan'ın Dağlık Karabağ zaferi sonrası muhit ortada hudut mutabakatı anlaşması imzalanabilir

2020 yılının en ehemmiyetli gelişmelerinden birisi de Azerbaycan'ın Dağlık Karabağ'da Ermenistan'a dirlik 44 gündüz idame eden harpte şişman ortak galibiyet kazanması oldu.

Dağlık Karabağ'daki Azerbaycan zaferiyle Türkiye, Güney Kafkasya'da tesirini artırırken, bölgede kendisinin karışma bulunmadığı ortak çözümün olası olmadığını benimseme ettirdi.

2021'de Azerbaycan'ın işgalden kurtardığı şehirleri onarması, mayınlardan temizlemesi ve göçmenlerin arka dönüşünü sağlaması bekleniyor. Taraflar ortada Azerbaycan-Ermenistan değişmez hudut mutabakatı anlaşması yapılması da beklentiler arasında.

Nahçıvan koridoruyla Orta Asya ile kişmiri bağlantısı kuracak bulunan Türkiye, 2021 yılından itibaren Türk Cumhuriyetleriyle ticari, kültürel ve askeri ilişkilerini artıracak.

Mısır, Sudan ve Etiyopya arasındaki Hedasi Barajı gerilimi sürecek kabilinden görünüyor

Mısır-Sudan ve Etiyopya'yı savaşın eşiğine getiren ve "Rönesans Barajı" adına da bildik Hedasi Barajı'nda sona gelinirken, probleminin 2021 senesinde da gündemde kalmayı sürdürmesi bekleniyor.

Etiyopya'nın 2011 senesinde Mavi Nil Nehri üstünde yapımına başladığı barajda geçenlerde su toplanmaya başlayacak.

Sudan, baraj çevresindeki cıvıl cıvıl kişi açısından düzenlilik riski barındırdığı için, uygulayım mevzularda barışma yapılmaksızın Etiyopya'nın yegâne cepheli adına barajda su tutmaya başlamasına dirlik çıkıyor.

Tarım ve içmece suyunun tamamına yakınını Nil'den realizasyon fail Mısır, barajın elan geç ve yağışsız mevsimde elan aşırı su bırakılarak doldurulmasında ısrar ediyor.

Yoğun diplomatlık trafiğine karşın Etiyopya ve Mısır probleminin çözümü düşüncesince açıklık kaydedemiyor.

Kaynak: AA

Güncelleme Tarihi: 09 Ocak 2021, 13:06
YORUM EKLE
SIRADAKİ HABER

banner16

banner1