İRAN: NÜKLEER BARIŞMA YÜRÜRLÜKTE KALMIŞ OLDUĞU MÜDDETÇE UAEA MÜFETTİŞLERİNİN DENETİMLERİ SÜRECEK

İran Hükümet Sözcüsü Ali Rebii, kimi milletvekillerinin yaptırımların kaldırılmaması biçiminde Uluslararası Atom Enerjisi Ajansı denetimlerinin sona erdirileceğine müteallik açıklamalarının akıllıca olmadığını söyledi.

İRAN: NÜKLEER BARIŞMA YÜRÜRLÜKTE KALMIŞ OLDUĞU MÜDDETÇE UAEA MÜFETTİŞLERİNİN DENETİMLERİ SÜRECEK
Ankara

İran mevki televizyonuna göre, Hükümet Sözcüsü Rebii, başşehir Tahran'da düzenlemiş bulunduğu matbuat toplantısında, gündeme bağlı değerlendirmelerde bulundu.

Bazı milletvekillerinin, yaptırımların kaldırılmaması biçiminde UAEA denetimlerinin sona erdirileceğine değgin açıklamalarının sorulması üstünde Rebii, İran'ın fahri namına uyguladığı Ek Protokol kapsamında UAEA müfettişlerine hususi teftiş izinleri verdiğini ve yaptırımların kaldırılmaması biçiminde bu izinlerin sonlandırılacağını belirtti.

Meclisin Amerika yaptırımlarına huzur çıkardığı çekirdeksel faaliyetlerin hızlandırılmasını öngören yasayı uygulayacaklarını kail Rebii, "Denetimlerin seviyesi düşürülecek fakat çekirdeksel geçim yürürlükte kalmış bulunduğu müddetçe teftiş prensibi durumunda kalacaktır." dedi.

İran, çekirdeksel anlaşmayı esasen etüt etmeyecek

ABD'de göreve doğacak acemi yönetimle etüt olasılığına değgin soruları da yanıt veren Rebii, şu şekilde bitmeme etti:

"ABD'nin yapması müstelzim (Birleşmiş Milletler) Güvenlik Konseyi kapsamındaki arsıulusal yükümlülüklerine uymasıdır. Bunun düşüncesince müzakereye gerekseme yok. Daha ilk nice kat vurguladığımız kabil Amerika yükümlülüklerini namına getirir ve yaptırımları kaldırırsa İran da anlaşmadaki taahhütlerine arka dönecektir."

Rebii, "Bazı Batılı devletler elan ilk etüt edilmiş çekirdeksel anlaşmayı baştan etüt eylemek istiyorlar fakat bu, İran düşüncesince onama edilmektedir ortak bilinçlilik değil. Çin ve Rusya da Batılı devletlerin bu taleplerine huzur tutumlarını açık açık iletmiştir." ifadelerini kullandı.

Mecliste hükümetin itirazlarına karşın çıkarılan çekirdeksel kanun

Muhafazakarların çoğunlukta bulunduğu İran Meclisi, çekirdeksel âlim Muhsin Fahrizade'nin 27 Kasım 2020'de öldürülmesinden çelimsiz müddet sonraları çekirdeksel faaliyetleri hızlandırmayı hedefleyen "Yaptırımların Kaldırılması ve İran Ulusunun Çıkarlarının Korunması düşüncesince Stratejik Eylem Planı" yasasını çıkarmıştı.

Hükümet, aut politikada ülkeyi zora sokacağı nedeni öne sürülerek itiraz etmiş bulunduğu yasayı, Anayasayı Koruyucular Konseyinde (AKK) sonuncu onayı almasının peşi sıra infaz yapmak mecburiyetinde kalmıştı.

Yasa, İran Atom Enerjisi Kurumunun uranyumu minimum yüzdelik 20 zenginleştirmeye başlamasını ve düşüt seviyeli zenginleştirilmiş uranyum stoklarını artırmasını mecburi kılıyor. Nükleer geçim ise İran'a uranyumu en aşkın yüzdelik 3,67 zenginleştirebilme izni veriyordu.

Yasa ayrıca, çekirdeksel anlaşmanın taraflarının dü ay süresince Tahran'ın bankacılık ilişkilerini ve yer yağı ihracatını normale döndürecek adımlar atmaması halinde, İran'ın Nükleer Silahların Yayılmasının Önlenmesi Anlaşması (NPT) kapsamında 2016'dan beri fahri namına uyguladığı Ek Protokol'den ayrılmasını öngörüyor.

Tahran yönetimi, Ek Protokol uyarınca, UAEA müfettişlerinin İran'ın çekirdeksel tesislerini istedikleri anda anide denetlemelerine müsaade vermişti. İran'ın Ek Protokol'den ayrılması, UAEA müfettişlerinin denetimlerinin sınırlandırılacağı anlamına geliyor.

İran, çekirdeksel geçim metninde, "Yaptırımların arka getirilmesi biçiminde veya taraflardan birinin anlaşmadaki sorumluluklarını namına getirmediği vaziyette İran'ın çekirdeksel anlaşmadaki yükümlülüklerini ağız ağıza veya azda olsa durdurabileceğini" anlatım fail 26 ve 36'ncı maddeyi esasi aldığını ve attığı adımların anlaşmayı ihlal etmediğini savunuyor.

Ülkedeki kimi milletvekilleri, yaptırımların 21 Şubat'a denli kaldırılmaması biçiminde UAEA müfettişlerinin ülkeden çıkarılacağını kanıt etmişti.

Kaynak: AA

Güncelleme Tarihi: 12 Ocak 2021, 13:46
YORUM EKLE
SIRADAKİ HABER

banner16

banner1