VATİKAN’IN GAYRİ RESMİ BELGELERİ

Türkiye Katolik Episkoposlar Kurulu Basın Sözcüsü ve Kültür Ataşesi Dr. Rinaldo Marmara, Vatikan’da araştırma yapmak isteyen tarihçiler için kaynak niteliğinde bir esere imza attı

VATİKAN’IN GAYRİ RESMİ BELGELERİ

MERT İNAN İstanbul - Vatikan Dışişleri Bakanlığı arşivleri ışığında kaleme alınan “Türkiye ile Vatikan Diplomatik İlişkilere Doğru” adlı kitap, Türkiye’deki ilk belgeli katalog eser özelliğini taşıyor. 1926’da İstanbul Papalık Gayriresmi Temsilcisi olarak görev yapan Monsenyör Angelo Rotta’nın notlarının da yer aldığı kitapta Vatikan’ın 1925’ten 1930’a kadar Türkiye olan ilişkilerine de ışık tutuyor.Şifre çözücüyle gittiKitapta dikkat çeken kısımların başında ise Vatikan Dışişleri Bakanlığı arşivlerindeki 16 Ocak 1926 tarihli şifreli rapor geliyor. Papalık İstanbul Gayriresmi Temsilcisi Monsenyör Angelo Rotta, Ankara’y ayapacağı ziyaret için şifre telgraf çözücünü de yanında götüreceğini Papalık Dışişleri Bakanı Kardinal Gasparri’ye iletiyor. “4 Sayılı Ankara Seyahatine Hazırlık’ başlığını taşıyan raporda, “8 Ocak’ta Türkiye Cumhuriyeti Dışişleri Bakanı’na verilmek üzere göndermiş olduğunuz mektubu aldım; Ankara’ya seyahat hazırlıklarına başladım, diplomatik pasaport verildi (…) Her ihtimale karşı Ankara’ya giderken Şifre çözücüyü alacağım (…)” ifadeleri yer alıyor.  Öncelik tanındıBir diğer arşiv belgesinde ise Papalık Dışişleri’nden İstanbul Gayriresmi Temsilcisine 1925 tarihli gönderilen şifreli telgrafa ait bilgileri içeriyor. Telgrafta, henüz resmi diplomatik ilişkiler yokken Papalık Dışişleri Bakanı Kardinal Gasparri, İstanbul Papalık Gayriresmi Temsilcisi Monsenyör Angelo Rotta’dan Türkiye Cumhuriyeti Cumhurbaşkanı Mustafa Kemal Atatürk’ü ziyaret etmesini ve mektubunu iletmesini istiyor. Vatikan arşivlerinden gün yüzüne çıkartılan 2 Kasım 1926 tarihli belgede İstanbul’daki Monsenyör Cesarano’nun, Roma’daki Monsenyör Rotta’ya yazdığı mektuba ait içerik bilgisi de bulunuyor. “Dışişlerinde müsteşar Sevki Bey ile olan görüşmeye dair” başlıklı mektupta, iki kilise okulunun vergileri konusunun masaya yatırıldığı, Şevki Bey’in resmi diplomatik ilişkilerinin önemini vurguladığına değinilirken, “29 Ekim Cumhuriyet Bayramı’nda resmi davetlerinde sevindirici bir gelişme yaşandı. Kabul esnasında, Fransız ve İtalyan konsoloslarının yanında, Papalık görevlisi olarak diplomatik öncelik tanındı” deniyor.Sıra numaraları kitapta Vatikan arşivleri üzerine uzun yıllardır araştırmalar yürüten Rinaldo Marmara ise gün yüzüne çıkan yeni bilgiler ile kitap hakkında şunları söyledi:“Vatikan’da Türk tarihine ilişkin çok sayıda belge var. Ancak bu belgelerin hangi kısım ve raflarda olduğunu bulmak samanlıkta iğne aramaya benziyor. Son çalışmamızda 1925-1930 arasındaki tespit edebildiğimiz belgelerin içeriğini bir araya getirdik. Vatikan Arşivleri’nde Türkiye tarihiyle ilgili evraklar, İtalyanca ve Fransızca olması dikkat çekici. Belgeli kataloğumuzun amacı lisan zorluğunu aşmak ve bunun da tek yolu olarak da Türkçe özetini ve referansı sunduğumuz belgelerinin İtalyanca ve Fransızca tıpkı basımını vermek oldu. Her belgenin özetini verdik ve araştırmacılar arşivlere girip kitaptaki sıra numaralarından belgelere ulaşabilecekler.’

Kaynak: MILLIYET.COM.TR

Güncelleme Tarihi: 11 Ekim 2021, 07:11
YORUM EKLE
SIRADAKİ HABER

banner16

banner1